Tiền sản giật nguy hiểm như thế nào với thai kỳ? - Công ty Cổ phần Phát triển Sản phẩm Thiên nhiên - Floral
Chuyên mục » Mang thai
Tiền sản giật nguy hiểm như thế nào với thai kỳ?

Tiền sản giật nguy hiểm như thế nào với thai kỳ?

 

Tiền sản giật gây ra nhiều nguy hiểm cho sức khỏe của mẹ và em bé. Điều đáng lo ngại là đôi khi, tình trạng này có thể xảy ra mà không có dấu hiệu nào cảnh báo trước. Bạn cần hiểu gì về tiền sản giật?
 
 
 
 
Tiền sản giật là gì?

Tiền sản giật là một rối loạn phức tạp ảnh hưởng tới 3-8% phụ nữ mang thai. Bạn sẽ được chẩn đoán là bị tiền sản giật nếu có huyết áp cao và xuất hiện protein trong nước tiểu sau 20 tuần mang thai (tiền sản giật có thể xảy ra trước 20 tuần, nhưng rất hiếm gặp).

Tiền sản giật thường biểu hiện sau 37 tuần, nhưng nó có thể hình thành vào bất kỳ thời gian nào trong nửa cuối của thai kỳ, bao gồm cả thời kì chuyển dạ hoặc thậm chí là sau khi sinh - thường trong vòng 48 giờ đầu tiên.

Tiền sản giật có thể từ nhẹ đến nặng, tiến triển từ từ hoặc nhanh chóng. Cách duy nhất để trở nên tốt hơn là sinh em bé.
 
 
Tiền sản giật sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và em bé như thế nào?

Tiền sản giật xuất hiện càng nặng và sớm thì càng có nhiều rủi ro cho mẹ và em bé. Phần lớn, tình trạng này thường diễn ra ở mức độ nhẹ vào gần ngày dự sinh, mẹ và em bé sẽ khỏe mạnh khi được chăm sóc thích hợp.

Nhưng nếu bị tiền sản giật nặng, nhiều cơ quan trong cơ thể sẽ bị ảnh hưởng và dẫn tới những vấn đề nghiêm trọng, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Đó là lý do bạn sẽ được tác động để chuyển dạ sớm nếu tình trạng bạn mắc phải nặng hoặc đang trở nên xấu hơn.

Tiền sản giật làm cho các mạch máu co lại, dẫn đến cao huyết áp và lưu lượng máu tới các cơ quan giảm. Điều này có thể ảnh hưởng đến tất cả các cơ quan trong cơ thể, bao gồm cả gan, thận, và não.

Khi máu cung cấp cho tử cung của bạn ít đi, tức là em bé có thể gặp phải một số vấn đề nguy hiểm, chẳng hạn như phát triển kém, quá ít nước ối, và đứt nhau thai (nhau thai bị tách khỏi thành tử cung trước khi chuyển dạ)…
 
Ngoài ra, em bé có thể chịu các ảnh hưởng của sinh non nếu bạn cần chuyển dạ sớm.
 
Những thay đổi trên mạch máu do tiền sản giật có thể làm cho dịch thấm qua các mao mạch vào các mô và dẫn đến chứng phù. Khi các mao mạch thận bị rò rỉ dịch, protein từ máu tràn vào nước tiểu khiến cho nước tiểu của bạn có chứa protein.
 
 
Hội chứng HELLP là gì?

Một số phụ nữ bị tiền sản giật phát triển một tình trạng gọi là hội chứng HELLP. HELLP là viết tắt của tan huyết (Hemolysis) - sự phá hủy các tế bào hồng cầu; tăng men gan (Elevated Liver enzymes) và giảm tiểu cầu (Low Platelets) - các tế bào máu cần thiết cho việc đông máu.

Hội chứng HELLP đặt bạn và em bé vào nguy cơ cao hơn nhiều so với tiền sản giật nặng đơn độc. Nếu bạn đã được chẩn đoán tiền sản giật, bạn sẽ phải kiểm tra máu định kỳ để phát hiện sớm nhất các dấu hiệu của hội chứng HELLP.
 
 
Sản giật là gì?

Tiền sản giật có thể dẫn đến co giật - một tình trạng gọi là sản giật. Gọi là "tiền sản giật" bởi vì đó là tình trạng cảnh báo trước những cơn co giật này. Sản giật có thể gây hậu quả rất nghiêm trọng cho cả mẹ và em bé.

Các cơn co giật có thể được báo trước bởi các triệu chứng như nhức đầu nặng hay kéo dài, thay đổi thị giác (ví dụ như nhìn mờ, nhìn lốm đốm, hoặc nhạy cảm với ánh sáng…), rối loạn tâm thần, hoặc đau thượng vị dữ dội.

Đôi khi, những cơn co giật xảy ra mà không hề có biểu hiện nào cảnh báo trước. Vì lý do này, tất cả sản phụ bị tiền sản giật nặng sẽ được tiêm magnesium sulfate - một thuốc chống co giật.
 
 
Các triệu chứng của tiền sản giật là gì?

Tiền sản giật có thể xuất hiện đột ngột, vì vậy nhận thức được các triệu chứng là rất quan trọng. Hãy đi kiểm tra ngay nếu bạn nhận thấy phù trên mặt hay xuất hiện bọng xung quanh mắt, phù nhẹ bàn tay, phù mắt cá chân to hoặc đột ngột.

Phù đột ngột là do giữ nước trong cơ thể nên sẽ dẫn đến tăng cân nhanh chóng. Vì vậy, hãy thông báo cho bác sĩ biết nếu bạn tăng hơn 4 kg trong một tuần.

Tuy nhiên, bạn cũng cần nhận thức rằng không phải tất cả phụ nữ bị tiền sản giật đều xuất hiện phù rõ ràng và tăng cân nhanh chóng; và không phải tất cả phụ nữ bị phù hoặc tăng cân nhanh chóng là bị tiền sản giật. Bạn sẽ được chẩn đoán chính xác sau khi đã được thực hiện đầy đủ các kiểm tra.
 
Với tình trạng tiền sản giật nặng hơn, bạn có thể gặp các triệu chứng khác. Hãy gọi cho bác sĩ ngay lập tức nếu bạn có bất cứ dấu hiệu cảnh báo nào sau đây:

- Đau đầu nặng hoặc dai dẳng.

- Thị lực thay đổi, bao gồm nhìn đôi, nhìn mờ, nhìn lốm đốm hay có tia sáng nhấp nháy, nhạy cảm với ánh sáng, hoặc mất thị lực tạm thời…

- Đau nặng ở thượng vị.

- Buồn nôn và nôn.

Các triệu chứng có thể khác nhau tùy từng người, và đôi khi tiền sản giật có thể xuất hiện mà không có bất kỳ triệu chứng nào rõ ràng, đặc biệt trong giai đoạn đầu của thai kỳ.

Một số triệu chứng của tiền sản giật, chẳng hạn như phù và tăng cân, có vẻ giống với những rắc rối thai kỳ bình thường, vì thế có thể bạn sẽ không biết là mình bị tiền sản giật cho đến khi tình trạng này được phát hiện trong một lần khám thai định kỳ. Đây là một trong những lý do quan trọng để không bỏ lỡ các lần khám thai định kỳ của bạn.
 
 
Chẩn đoán tiền sản giật như thế nào?

Bác sĩ sẽ kiểm tra huyết áp và nước tiểu của bạn. Nếu huyết áp cao và xuất hiện protein trong nước tiểu, bạn sẽ được chẩn đoán bị tiền sản giật.

Huyết áp được coi là cao nếu bạn có huyết áp tâm thu ≥ 140 mmHg hoặc huyết áp tâm trương ≥ 90 mmHg. Bởi vì huyết áp có thể dao động trong ngày, bạn sẽ cần đo huyết áp vài lần để xác định chắc chắn rằng huyết áp của bạn luôn cao.

Bác sĩ sẽ lấy mẫu nước tiểu của bạn để xét nghiệm protein trong nước tiểu. Lượng protein trong nước tiểu của bạn cũng có thể biến động trong ngày, nên nếu nghi ngờ bạn gặp phải vấn đề, bác sĩ sẽ yêu cầu bạn thu thập nước tiểu trong 24 giờ để kiểm tra.
 
 
Nguyên nhân nào gây ra tiền sản giật?

Các nhà nghiên cứu đã tìm hiểu rất nhiều về tiền sản giật trong thập kỷ qua, nhưng nhiều khía cạnh của tình trạng này vẫn còn là bí ẩn.

Các chuyên gia tin rằng, nhiều trường hợp tiền sản giật thực sự bắt đầu từ sớm trong thai kỳ, trước khi bất kỳ triệu chứng nào trở nên rõ ràng, và chúng có liên quan tới việc giảm lưu lượng máu đến nhau thai. Điều này có thể xảy ra nếu nhau thai không bám vào tử cung đúng cách và các động mạch ở khu vực đó không giãn ra khi cần thiết, khiến cho lượng máu cung cấp cho nhau thai ít.

Các tình trạng như cao huyết áp mãn tính và bệnh tiểu đường cũng có thể gây giảm lưu lượng máu tới nhau thai và dẫn đến tiền sản giật.
 
Có bằng chứng cho thấy những thay đổi về lưu lượng máu đến nhau thai có thể gây ra việc giải phóng một lượng lớn một số protein nhau thai vào máu của bạn. Điều này dẫn đến một chuỗi phản ứng phức tạp bao gồm hẹp mạch máu (dẫn đến huyết áp cao), tổn thương thành mạch (dẫn đến phù và xuất hiện protein trong nước tiểu), giảm thể tích máu, và những thay đổi về cơ chế máu đông máu - mà đến lượt nó có thể gây ra một loạt các vấn đề khác.

Người ta chưa rõ tại sao tình trạng này lại xảy ra ở một số người này mà không phải những người khác, và có thể không có lời giải thích duy nhất. Di truyền, dinh dưỡng, một số bệnh tiềm ẩn, cách hệ thống miễn dịch của bạn phản ứng với thay đổi của thai kỳ, và các yếu tố khác có thể đóng một vai trò.
 
 
Huyết áp cao trước khi mang thai có làm tăng nguy cơ bị tiền sản giật không?

Huyết áp cao trước khi mang thai làm tăng nguy cơ bị tiền sản giật của bạn. Nếu bạn phát hiện ra mình bị huyết áp cao trước khi thụ thai hoặc trong nửa đầu của thai kỳ, bạn được coi là có huyết áp cao mãn tính.

Bạn sẽ cần được theo dõi chặt chẽ trong suốt quá trình mang thai để đảm bảo rằng huyết áp của bạn vẫn trong tầm kiểm soát và em bé vẫn đang phát triển bình thường. Bác sĩ cũng sẽ theo dõi các dấu hiệu của tiền sản giật và các biến chứng khác.

Phụ nữ cao huyết áp mãn tính mà bị tiền sản giật thì có nguy cơ bị các biến chứng cao hơn so với những người chỉ mắc một trong hai tình trạng này đơn lẻ.
 
 
Tình trạng nào làm nguy cơ tiền sản giật?

Bị tiền sản giật lần đầu thường phổ biến trong lần mang thai đầu tiên. Tuy nhiên, nếu bạn đã bị tiền sản giật thì có nhiều khả năng là bạn cũng sẽ gặp phải tình trạng này trong lần mang thai tiếp theo. Tiền sản giật xuất hiện càng nặng và càng sớm thì nguy cơ mắc lại càng cao. Thực tế, nếu bạn đã từng bị tiền sản giật nặng trước 30 tuần của thai kỳ, khả năng bạn bị lại có thể lên tới 40%. Các yếu tố nguy cơ khác bao gồm:
 
- Có cao huyết áp mãn tính.

- Có rối loạn đông máu, tiểu đường, bệnh thận, hoặc bệnh tự miễn như lupus.

- Có người họ hàng gần (như mẹ, chị em, bà, hoặc cô…) đã bị tiền sản giật.

- Béo phì (có chỉ số khối cơ thể ≥ 30).

- Mang song thai hoặc đa thai.

- Trẻ hơn 20 tuổi hoặc nhiều hơn 40 tuổi.
 
 
Kiểm soát tiền sản giật như thế nào?

Nó phụ thuộc vào mức độ nặng, thời gian xuất hiện, và hoạt động của em bé. Có thể bạn sẽ cần nhập viện để đánh giá ban đầu - và có thể phải ở viện trong thời gian còn lại của thai kỳ để được theo dõi thường xuyên.

Ngoài đo huyết áp và xét nghiệm nước tiểu, bác sĩ sẽ làm một số xét nghiệm máu để xem xét mức độ nghiệm trọng của vấn đề mà bạn gặp phải. Bạn cũng sẽ được siêu âm để kiểm tra sự phát triển của em bé, và một số thử nghiệm khác (như nonstress test (NST)) để đánh giá hoạt động của em bé.

Nếu bạn bị tiền sản giật nhẹ và đang ở tuần 37 trở lên, có thể bạn sẽ được tác động để sinh em bé sớm, đặc biệt là nếu cổ tử cung của bạn đang bắt đầu mỏng và giãn ra. Nếu có những dấu hiệu cho thấy bạn hoặc em bé không chịu được sinh thường, bạn sẽ cần phải sinh mổ.

Nếu bạn chưa được 37 tuần, tình trạng của bạn nhẹ và ổn định, em bé trong tình trạng tốt, bạn sẽ không cần chuyển dạ ngay. Thay vào đó, bạn có thể về nhà và được bác sĩ hướng dẫn cẩn thận. (Bạn có thể phải theo dõi huyết áp tại nhà hoặc có y tá đến kiểm tra cho bạn). Bác sĩ có thể muốn bạn ở lại bệnh viện để bạn nghỉ ngơi và được theo dõi thường xuyên.
 
Mặc dù không có nghiên cứu nào cho thấy nghỉ ngơi trên giường cải thiện kết quả cho bạn và em bé khi bạn mắc tiền sản giật, nhưng huyết áp của bạn thường thấp hơn khi nằm nghỉ. Vì vậy, hầu hết các bác sĩ sẽ khuyên bạn nên hạn chế hoạt động hoặc tiếp tục nằm nghỉ xen kẽ (nằm nghỉ hoàn toàn trên giường một thời gian dài có thể sẽ không thể hữu ích và làm tăng nguy cơ bị cục máu đông).

Dù ở nhà hay bệnh viện, bạn và em bé sẽ được theo dõi chặt chẽ trong suốt thời gian còn lại của thai kỳ. Nếu ở nhà, bạn phải thường xuyên đi kiểm tra huyết áp và xét nghiệm nước tiểu, cũng như siêu âm định kỳ và xét nghiệm nonstress. Bạn cũng cần đếm số lần đạp hàng ngày của thai nhi.

Vào bất cứ thời điểm nào trong thai kỳ, nếu các triệu chứng cho thấy tình trạng tiền sản giật của bạn trở nên xấu hơn hoặc em bé phát triển chậm, bạn cần nhập viện ngay và có lẽ sẽ phải chuyển dạ sớm.
 
Nếu bạn được chẩn đoán bị tiền sản giật nặng, bạn sẽ phải dành phần còn lại của thai kỳ trong bệnh viện. Bạn sẽ được tiêm magnesium sulfate để ngăn chặn các cơn co giật, cũng như đung các thuốc hạ huyết áp nếu huyết áp của bạn rất cao.

Nếu bạn đang ở tuần 34 trở lên, bạn sẽ được tác động để sinh sớm hoặc sinh mổ trong những tình huống nhất định. Nếu bạn ít hơn 34 tuần, bạn sẽ được sử dụng liệu pháp corticosteroid để giúp phổi của em bé trưởng thành nhanh chóng hơn. 
 
Nếu không chuyển dạ ngay, cả bạn và em bé sẽ được theo dõi rất chặt chẽ.
 

Bạn sẽ được tác động để sinh sớm hoặc sinh mổ ngay nếu tình trạng tiền sản giật đang trở nên xấu hơn (bị hội chứng HELLP hoặc sản giật) hoặc em bé của bạn không phát triển mạnh, bất chấp bạn đang ở giai đoạn nào trong thai kỳ.
 
Nếu bạn mắc tiền sản giật trong quá trình chuyển dạ, bạn sẽ được theo dõi chặt chẽ. Tùy vào tình hình của bạn, bạn có thể được tiêm magnesium sulfate để ngăn chặn cơn co giật và dùng thuốc hạ huyết áp.

Sau khi sinh, bạn vẫn cần được giám sát chặt chẽ trong một vài ngày để kiểm soát huyết áp và theo dõi các dấu hiệu của các biến chứng khác. Nhiều trường hợp, sản giật và hội chứng HELLP xảy ra sau khi chuyển dạ, thường trong vòng 48 giờ đầu tiên. Vì vậy, bác sĩ sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ huyết áp của bạn.

Hầu hết phụ nữ, đặc biệt là những người có tiền sản giật nhẹ, huyết áp thường bắt đầu giảm xuống sau khi sinh một ngày hoặc lâu hơn. Trong nhiều trường hợp nặng, huyết áp vẫn còn tăng cao trong thời gian dài.

Phụ nữ vẫn có huyết áp cao được tiêm tĩnh mạch magnesium sulfate trong ít nhất 24 giờ sau khi sinh để ngăn chặn cơn co giật có thể xảy ra. Sau đó, họ có thể về nhà và dùng thuốc điều trị huyết áp.
 
 
Có cách nào để có thể tránh bị tiền sản giật?

Không ai biết chắc chắn làm thế nào để ngăn chặn tiền sản giật, mặc dù có rất nhiều nghiên cứu về lĩnh vực này. Một số nghiên cứu đã xem xét lợi ích của việc dùng thêm canxi, vitamin, hoặc liều thấp aspirin. Dưới đây là một số thông tin thu được từ các nghiên cứu:
 
- Một phân tích gần đây của 12 nghiên cứu cho thấy uống canxi làm giảm đáng kể nguy cơ tiền sản giật cho những phụ nữ có nguy cơ tiền sản giật cao và những người không hấp thu đủ canxi từ thực phẩm. Tuy nhiên, uống thuốc bổ không làm giảm đáng kể nguy cơ cho những phụ nữ nhận đủ canxi từ chế độ ăn của họ.

- Một vài nghiên cứu nhỏ hơn gợi ý rằng uống thêm vitamin C và vitamin E có thể giảm nguy cơ tiền sản giật. Nhưng hai nghiên cứu lớn hơn gần đây mâu thuẫn với những phát hiện này. Trên thực tế, họ nhận thấy uống quá nhiều các vitamin này còn có thể làm tăng nguy cơ các biến chứng khác. Các nghiên cứu lớn hơn đang được tiến hành.

- Một nghiên cứu gần đây cho thấy uống vitamin tổng hợp trong vài tháng trước khi thụ thai và tiếp tục uống trong giai đoạn đầu mang thai có thể làm giảm đáng kể nguy cơ tiền sản giật, đặc biệt đối với những phụ nữ gầy. Đối với những phụ nữ thừa cân, điều này có vẻ như không có tác dụng bảo vệ.
 
- Một vài nghiên cứu cho thấy một số phụ nữ có nguy cơ tiền sản giật cao có thể được hưởng lợi ích từ việc sử dụng liệu pháp aspirin liều thấp. (Bao gồm những phụ nữ có huyết áp cao mãn tính, bệnh tiểu đường nặng, bệnh thận, hoặc những người có tiền sản giật nặng trong thai kỳ trước). Tuy nhiên, vẫn còn những tranh cãi về đối tượng thích hợp cho biện pháp điều trị này, thời điểm bắt đầu điều trị, và liều tối ưu là bao nhiêu. Bạn cũng cần nhớ rằng: Không bao giờ dùng thuốc aspirin trong khi mang thai nếu chưa được sự cho phép của bác sĩ.

Đến bây giờ, điều tốt nhất bạn có thể làm là chăm sóc tốt trước khi sinh và đảm bảo đầy đủ những cuộc khám thai định kỳ. Tại mỗi lần khám, bác sĩ sẽ kiểm tra huyết áp và xét nghiệm nước tiểu cho bạn. Điều quan trọng là cần nhận biết được các dấu hiệu của tiền sản giật để đi khám và được điều trị sớm nhất có thể.
 
 
Có xét nghiệm nào có thể dự đoán nguy cơ bị tiền sản giật hay không?

Chưa có, nhưng đã có một số bước đột phá gần đây. Các nhà nghiên cứu hy vọng rằng một thử nghiệm sàng lọc sẽ có hiệu lực trong tương lai. Họ đã cô lập được một số protein sản xuất bởi nhau thai có nồng độ cao hơn trong máu của những phụ nữ bị tiền sản giật. Tuy nhiên, điều này vẫn cần được tiếp tục nghiên cứu, vì thế một xét nghiệm sàng lọc để dự đoán nguy cơ tiền sản giật vẫn còn phải chờ một số năm nữa.

Nếu bạn đang có nguy cơ bị tiền sản giật, bác sĩ có thể yêu cầu bạn đi khám thai thường xuyên hơn trong giai đoạn thai kỳ thứ ba để tăng cơ hội phát hiện ra tình trạng này sớm.
 
 
Tiền sản giật khác với tăng huyết áp thai kỳ như thế nào?

Nếu bạn bị cao huyết áp sau 20 tuần của thai kỳ nhưng không có protein trong nước tiểu, bạn được coi là bị tăng huyết áp thai kỳ (còn gọi là tăng huyết áp do mang thai gây ra).

Nếu protein sau đó được tìm thấy trong nước tiểu của bạn, chẩn đoán của bạn được thay đổi thành tiền sản giật. Điều này xảy ra đối với một phần tư số trường hợp phụ nữ ban đầu được chẩn đoán là cao huyết áp thai kỳ.

Thông thường, huyết áp của bạn sẽ trở lại mức bình thường sau khi bạn sinh em bé. Nếu huyết áp của bạn vẫn còn cao sau ba tháng, bạn sẽ được chẩn đoán là cao huyết áp mãn tính.
Trường hợp này không có nghĩa là tăng huyết áp thai kỳ tiến triển thành cao huyết áp mãn tính. Thay vào đó, có thể bạn đã bị tăng huyết áp mãn tính trước đó mà không hay biết.

Mang thai thường làm cho huyết áp của mẹ giảm vào cuối giai đoạn thai kỳ đầu tiên và trong phần lớn giai đoạn thai kỳ thứ hai, vì vậy nó có thể tạm thời làm ẩn đi dấu hiệu của tăng huyết áp mãn tính. Nếu bạn khám thai lần đầu tiên vào cuối giai đoạn thai kỳ đầu tiên hoặc thậm chí sau đó, bác sĩ có thể không phát hiện được tình trạng cao huyết áp của bạn cho đến thời gian mang thai sau này.
 
 
DS. Trần Lan lược dịch

Ý kiến phản hồi
Gửi phản hồi
Họ tên: Email:
Nội dung:
Mã bảo vệ:
Tin khác
» Chảy máu chân răng khi mang thai có nguy hiểm không?
» "Nhòm" xem em bé hình thành trong bụng mẹ như thế nào? (Video)
» Mẹ cần làm gì khi nước ối ít?
» Nguy cơ suy cổ tử cung khi mang thai
» Nguy cơ từ nhiễm khuẩn âm đạo khi mang thai
» Ra nhiều dịch tiết âm đạo khi mang thai có cần đi khám?
» Ngứa nhiều trong khi mang thai có phải là biểu hiện của bệnh?
» Nhiễm nấm âm đạo trong khi mang thai có gây hại cho em bé không?
» Nhiễm khuẩn tiết niệu khi mang thai có nguy hiểm cho em bé không?
» Đau bụng khi mang thai có nguy hiểm không?